आता लिहावच लागेल..

लिहिनारानं लिहून ठेवलंय
सांगणारानं सांगून ठेवलंय
तुमच्या आमच्यासाठी आता
खाली काय घंटा उरलंय..?

पोथ्या पुराणांची बाराखडी
वेद वृचांची उजळणी
व्रत वैैकल्याची पोपटपंची
अगदी सत्य नारायणाची भोंदूगिरीही

लिहिनाराचं लिहून झालंय
सांगणाराचं सांगून झालंय
तुमच्या आमच्यासाठी खाली
आता काय घंटा उरलंय... ?

एक नर बाकी वानर
एक सुर बाकी असूर
सुधारकांना संहारण्या अवतार
बलात्कार्या स्वर्ग, बळीला पाताळ..?

लिहिनारांनी घोळ घातला
सांगणारांनी तो रुढ केला
तुमच्या आमच्यासाठी आता
खाली फक्त घंटा उरलाय...

आता घंटा घनाघन वाचवावाच लागेल
दणादण टोल ठोकावाच लागेल
खोटेपणाची एेतिहासिक वाळवी
सत्य ठणकावून काढाविच लागेल...

आता एेकनारांना बोलावच लागेल
बोलणारांना लिहावंच लागेल
खरा खुरा जाज्वल्य इतिहास
तुम्हा आम्हाला मांडावाच लागेल...

तुम्हा आम्हाला लिहावंच लागेल...

-- संतोष डुकरे, ५ नोव्हेंबर २०१४, पुणे

या झोपडीत माझ्या...

राजा जरी मी माझ्या
या संपन्न झोपडीचा
बायकामुलास लाज वाटे
फाटक्या प्राक्तनाची माझ्या

जरी माझिया महाली
एेश्वर्य विलास साफल्याचा
रिती पोकळी फक्त ती
त्यांची भूक भागवाया

माझ्या झोपडीत नाही
इंटरनॅशनल स्कूल
स्विमींग पूल, पार्क
आऊटींग हाॅटेलिंग

नव्यांच्या गरजा अनंत
गरजांची भूक अथांग
त्या भस्म्यात सारी
जगती धुंदीत कफल्लक

संघर्ष नव्या जुन्याचा
रंगलाय झोपडीत
नव्याचे नवे गाणे
जुने झापडे विराने

कुणी का घालावा
लगाम पाखरांना
त्यांची नवी क्षितीजं
नवी झोपडी तयांना

गेले उडून सारे
या झोपडीतून पक्षी
उरले रिते वासे
रित्या झोपडीत माझ्या

माझा मी मस्त आहे
माझं एकट्याचं आसमंत
पुन्हा दाटला स्वर्ग सारा
या झोपडीत माझ्या

वनव्यानंतर जरी
फुटे पालवी खोडांना
मी ही तसाच बुडखा
फुटे पालवी मनाला

मन धुंद गंध हरपे
हरपे देह भान वय
कळी काळाच्या छाताडावं
रोवलेत दोन्ही पाय

- संतोष डुकरे, १३ नोव्हेंबर १४, पुणे

विद्रोह

आता इंच इंच लढवू
हे निशान विद्रोहाचे
झेलून वार सारे
रक्षिण्या झोपड्या रे

होवो अनंत ठिकर्या
या जाज्वल्य मस्तकाच्या
पेटून उठो मेंदू मेंदू
रसद झोपडीतून माझ्या

मी लढेन झुंजेल
पडेलही कड्या कपारी
निशान फडकत राहील
झोपडीच्या मुख्य कमानी

हे निशान विद्रोहाचे
हे निशान स्वमुक्तीचे
तोडून पिढ्यांची गुलामी
हे मुक्तीगित स्वातंत्र्याचे

या झोपडीत माझ्या
अशी पहाट उगावी
सारं आसमंत उजळून
प्रभा दश दिशा फैलावी

हे अनंतकण प्रकाशाचे
पाचवतील संदेश सारे
हा वारा चराचर गाईल
माझे गाणे विद्रोहाचे

उलथतील खांब सारे
विषवृक्ष पोसलेले
कळीकाळातून विझतील
वणवे पिढ्या पिढ्यांचे

माझ्या पाऊलखूणांचे
बनतील महामार्ग
आज समोर ठाकणारे
वाटसरु उद्याचे सारे

मी पेरतोय विद्रोह
या मढेल्या मातीत
उद्या मढेल ही माती
माझा विद्रोह लेवून

विद्रोह तुकोबाचा
विद्रोह शिवबाचा
विद्रोह तुझा माझा
विद्रोह जगण्याचा

विद्रोहानं मढ्या मढ्याला
असं पेटवावं आत आतून
गावोगाव पेटाव्यात चिता
मुक्ती मिळावी हरेक मढ्याला

ही मढी गुलामीची
ही मढी गुलामांची
आंधळ्यावानी जगणारी
ही मढी पिढ्या पिढ्यांची

जळू द्या सारी पुटं
झडू द्या काजळी विद्रोहात
हात जोडून खुलेल पुढे
नवं जगणं, नवं विश्व सारं

संतोष डुकरे, १३ नोव्हेंबर १४, पुणे

रक्ताच्या थारोळ्यात...

आता विर जागे होतील
शस्त्रांना चढेल धार
दीन दीन घुमतील आरोळ्या
गनिमांच्या कंठ किंकाळ्या...

दिसला गनिम की काप
दिसला शत्रू की काप
दिसला विरोध की काप
दिसलं मुंडकं की काप
नुसतं काप, फक्त काप
सप सप सपासप काप काप काप

तलवारीला रक्त लागलं की
ती विसरेल जात धर्म
चौकाचौकात रक्ताळतील
शांतीची पांढरी बाळं

म्हणे देव धर्माच्या रक्षणा
विरांनी धरलं शस्त्र
पण शस्त्राला नसतो धर्म
नसते जात नसतो पंथ
ते मागत राहते रक्त, फक्त रक्त रक्त
अखेरच्या थेंबापर्यंत, श्वासापर्यंत, शस्त्रापर्यंत

कुणासाठी कशासाठी
कोण लढला, कोण पडला
कोणाचा धर्म कोणाचा जीव
भेदाभेदाच्या बळावर
फक्त रक्त दमनाचा महापूर
पाजाळताहेत शस्त्र
होताहेत वार
सप सप सपासप... काप काप काप

शतकानुशतके हेच सुरु आहे
कधी खुलेपणाने, कधी छुपेपणाने
मुंडकी उडताहेत आकाशी
विचार सांडताहेत तळाशी

शस्त्रांच्या बळे मुडद्यांचे खळे
लढताहेत मुडदे, पडताहेत मुडदे
खळ्या खळ्यात साचतेय
मुडद्यांची रास...
तुमचा आमचा श्वासोच्छोवास
रक्ताच्या थारोळ्यात...

-- संतोष डुकरे, ३० डिसेंबर १४, सायंकाळी ७.१५, पुणे

खरं तर काहीच नाही...

खरं तर काहीच नाही
तुझ्या माझ्यात आता
ना माझी तू
ना तुझा मी...

तरीही मन गुंगलेलं
कानाेकानी गणगण
काळीज सैरभैर
पापणी फडफड
तनामनात काहूर
अनादी अनंत...
खरं तर काही नाही
तुझ्या माझ्यात आता

तुझी मळलेली वाट
वाटेवर दोन पावलं
थर साचल्या धुळीत
कणाकनाचा पायरव
दवादवात साकळलेले
अनंत क्षण आभाळभर...
खरं तर काहीच नाही
तुझ्या माझ्यात आता

तु चुंबिल्या ओठांवर
आता सिगारेटचे थर
तु छेडील्या तारांवर
पराचेच कावळे तारभर
तु सोडल्या स्वप्नांवर
मी आजही स्वार मनभर...
खरं तर काहीच नाही
तुझ्या माझ्यात आता

तू गंधाळून गेली
माझी पाषाण सुमने
त्या गंधीरंध्री घुमतो
मी श्वास वेडा भ्रमरे
जरी हजारदा तू विटली
मी ही शाल पांघरलेली
खरं तर काहीच नाही
तुझ्या माझ्यात आता

संतोष डुकरे, ३० डिसेंबर २०१४, सायंकाळी, पुणे

तू दिवा लाव...

मी भिरभिरतो कड्याकपारी
डोंगरदर्यांत बेभान बेफाम
सय, लय, पायरव, पाझर
रित्या क्षणांचा निस्सिम शोषक

स्तब्ध प्रारब्ध तू निळ्या आकाशी
केविलवाणी निशा बेलगाम जराशी
रित्या आशेच्या रित्या गाभारी
तू दिवा लाव...

तुझ्या माझ्या पाऊलखुना
पुन्हा तिच पावलं क्षितिजी
लपेटता, झोकांडता वारा
शिळ आसमंती अस्मानी

मालवल्या श्वासांनी
फोडावा टाहो अवचित
तसा तुझा माझा एकांत
भरल्या कंठात निपचित
तू दिवा लाव...

मेंदूत मुंग्यांची अखंड वळवळ
उरात श्वास घरघर थरथर
विझत्या ज्योतिची नाहक फडफड
रात्रभर दीनदीन मिनमिन...

- संतोष, २० आॅगस्ट १४, सकाळ, पुणे

मी काही जगातला पहिला बाप नाही !

गेला बाजार शेकडो युगं

नियतीचे पाढे घोकून

अगणित वृक्ष वनात

झडतात बीज फोकून

सालोसालचं बिजारोपन 

शेडा बुडखा वाढ झाड

फुलन फलन प्रजनन

बाप्याचा बाप, बाईची आई

मी काही जगातला पहिला बाप नाही !
तरी लेकराची माया, सर म्हणता सरत नाही !

(संतोष, १५ जून १४, कोथरुड, रात्री १२)